Lantern Lovers..
คู่มือเล่นไฟ… บันทึกคนสะสมตะเกียง

Archive for กุมภาพันธ์, 2009

สว่างคลาสสิคกับตะเกียงลาน

กุมภาพันธ์ 12, 2009

ตะเกียงลานจากอังกฤษยี่ห้อ Sherwood อายุอานามราวๆ 40 กว่าปี ดวงนี้จัดเป็นตะเกียงสามัญประจำบ้านอีกดวงหนึ่ง ที่หลายๆบ้านมีใช้งาน เมื่อหลายสิบปีก่อน นำเข้ามาขายโดยห้างรัตนมาลา เอเย่นต์ตะเกียงรายใหญ่แห่งละแวกถนนพาหุรัด ให้หลายๆบ้านมีแสงสว่างแบบพอดีๆภายในบ้าน หรือในห้องนอน ซึ่งคงไม่เหมาะกับการใช้งานตะเกียงที่ให้แสงสว่างมากๆอย่างเจ้าพายุ หรือตะเกียงแสงจันทร์

หลักการทำงานของตะเกียงประเภทนี้ ก็คือการพัฒนาให้ตะเกียงน้ำมันก๊าดไส้ผ้า ถูกเผาไหม้อย่างสมบูรณ์มากขึ้นโดยการใช้แรงลมเอื่อยๆ จากใบพัดพัดลมไขลาน ที่พัดขึ้นมาจากก้นตะเกียง ทำให้เปลวไฟที่ไหม้อยู่บนไส้ผ้า สว่างขาวขึ้น ไม่มีควัน เปลวไฟมีขนาดใหญ่และเสถียร ไม่ดับง่าย นอกจากนี้แสงสว่างจากเปลวไฟ ยังได้ถูกทำให้กระจายแผ่กว้างออกไปรอบๆ ด้วยโป๊ะฝ้าขาวขุ่นที่เรียกว่า หรือบางคนอาจชอบแสงนวลๆอย่างมีสีสัน ก็อาจเลือกใช้โป๊ะสีเขียว ,ฟ้าหรือแดง ตามแต่รสนิยม

แสงที่ได้จากตะเกียงลาน ไม่สว่างจ้าจนเกินไป แต่ก็ไม่ได้ทำให้เราต้องเพ่งสายตามากจนปวดขมับ หากมันจะถูกวางไว้ใช้งานบนโต๊ะหนังสือ หรือโต๊ะทำงาน หรือแม้แต่บนหัวเตียง หากเลือกใช้น้ำมันหอมเป็นเชื้อเพลิง

น้ำมันหอมกลิ่นลาเวนเดอร์ ยี่ห้อ Black Forest ยังหาซื้อได้ที่แปลงนาม

ปัจจุบันอาจจะยังพอหาสะสมตะเกียงประเภทนี้ได้อยู่บ้าง แต่คงต้องตรวจสภาพดีๆ ว่าลานใบพัดยังคงใช้งานได้อยู่ ปากนกแก้ว ปล่องไส้ ยังคงอยู่ครบไม่สูญหาย ส่วนน้ำมันหอมยังคงมีขายอยู่ที่ถนนแปลงนาม แหล่งอะไหล่ย่านเจริญกรุง ที่มีเกือบทุกอย่างสำหรับคนใช้งานตะเกียง

สามารถติดต่อซื้ออะไหล่ต่างๆ [...]

Tingkwon ตะเกียงจีนในตำนาน

กุมภาพันธ์ 2, 2009

เมื่อประมาณซักสี่ห้าเดือนก่อน ผมได้รับของขวัญเล็กๆน้อยๆมาจากญาติผู้ใหญ่ท่านหนึ่ง ละแวกอำเภอบ้านนาสาร จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นตะเกียงเจ้าพายุที่ตะกรันสนิมเขรอะเกาะกรังอยู่จนหนา, เขียวและกระดำกระด่างอย่างไม่น่าหยิบจับ ด้วยเจ้าของเกรงว่ามือจะเลอะ หรือรวมถึงการถูกขีดข่วนซึ่งทำให้เป็นบาดทะยักได้
อายุอานามของตะเกียงดวงนี้จากที่ผมได้สอบถาม ก็นับล่วงเลยมาเกินอายุของผมซึ่งเฉียดๆหลักสี่อยู่แค่รำไร นั่นหมายถึงการผ่านการถูกใช้งานมา เมื่อครั้งที่บ้านเรือนละแวกนั้นยังไม่มีไฟฟ้าใช้ และหลายบ้านยังคงพึ่งพาอาศัยแสงสว่างของตะเกียงประเภทต่างๆ ทั้งตะเกียงลาน, อาละดิน และเจ้าพายุ ตามแต่ฐานะทางเศรษฐกิจของแต่ละบ้านจะเอื้ออำนวย ในวันที่ต้องควักเงินในกระเป๋าจ่ายค่าตะเกียงเจ้าพายุ ในราคาเท่าๆกัน กับราคาทองคำหนัก 1 บาท

ยืดเส้นยืดสาย ส่องสว่างอีกครั้ง หลังพักงานมานานหลายสิบปี

บ้านแต่ละบ้าน สว่างไม่เท่ากัน บ้านไหนสว่างด้วยเจ้าพายุ มันหมายถึงการมีฐานะทางการเงินที่ค่อนข้างมั่นคง และยังอาจถูกจัดเป็นประเภทมั่นคงมากน้อย ตามสัญชาติของตะเกียง บางบ้านสว่างหรูหราด้วย อี๊ดด้า (รุ่น 1214/1215 หรือ 214) ตรากวาง อย่างดีจากเยอรมัน บางบ้านสว่างด้วยตะเกียงอเมริกันอย่าง โคลแมน (รุ่น 237) และหลายๆบ้านเลือกที่จะสว่างสบายๆ กับตะเกียงสัญชาติจีนหลายยี่ห้อ ที่มีให้เลือกทั้งแบบที่เป็นเหล็กชุบโครเมี่ยม และแบบทองเหลืองชุบนิเกิ้ล
ตะเกียงดวงที่ผมได้มาเป็นตะเกียงเจ้าพายุยี่ห้อ Tingkwon อ่านว่า “ติงกวอน” เป็นตะเกียงจีนขนาด 350 แรงเทียน ที่หลายบ้านนิยมซื้อหามาใช้ ด้วยราคาที่ไม่แพงจนเกินไปนัก และใช้งานได้ดีไม่แพ้ตะเกียงจากละแวกยุโรปหรืออเมริกา ตะเกียงดวงนี้รับใช้คนในครอบครัวจนถึงวันที่ไฟฟ้า ได้นำพลังงานส่งผ่านมาให้หลอดแก้วกลมๆเล็กๆ [...]