Lantern Lovers..
คู่มือเล่นไฟ… บันทึกคนสะสมตะเกียง

Archive for the 'Kerosene Lamp' Category

Tingkwon ตะเกียงจีนในตำนาน

กุมภาพันธ์ 2, 2009

เมื่อประมาณซักสี่ห้าเดือนก่อน ผมได้รับของขวัญเล็กๆน้อยๆมาจากญาติผู้ใหญ่ท่านหนึ่ง ละแวกอำเภอบ้านนาสาร จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นตะเกียงเจ้าพายุที่ตะกรันสนิมเขรอะเกาะกรังอยู่จนหนา, เขียวและกระดำกระด่างอย่างไม่น่าหยิบจับ ด้วยเจ้าของเกรงว่ามือจะเลอะ หรือรวมถึงการถูกขีดข่วนซึ่งทำให้เป็นบาดทะยักได้
อายุอานามของตะเกียงดวงนี้จากที่ผมได้สอบถาม ก็นับล่วงเลยมาเกินอายุของผมซึ่งเฉียดๆหลักสี่อยู่แค่รำไร นั่นหมายถึงการผ่านการถูกใช้งานมา เมื่อครั้งที่บ้านเรือนละแวกนั้นยังไม่มีไฟฟ้าใช้ และหลายบ้านยังคงพึ่งพาอาศัยแสงสว่างของตะเกียงประเภทต่างๆ ทั้งตะเกียงลาน, อาละดิน และเจ้าพายุ ตามแต่ฐานะทางเศรษฐกิจของแต่ละบ้านจะเอื้ออำนวย ในวันที่ต้องควักเงินในกระเป๋าจ่ายค่าตะเกียงเจ้าพายุ ในราคาเท่าๆกัน กับราคาทองคำหนัก 1 บาท

ยืดเส้นยืดสาย ส่องสว่างอีกครั้ง หลังพักงานมานานหลายสิบปี

บ้านแต่ละบ้าน สว่างไม่เท่ากัน บ้านไหนสว่างด้วยเจ้าพายุ มันหมายถึงการมีฐานะทางการเงินที่ค่อนข้างมั่นคง และยังอาจถูกจัดเป็นประเภทมั่นคงมากน้อย ตามสัญชาติของตะเกียง บางบ้านสว่างหรูหราด้วย อี๊ดด้า (รุ่น 1214/1215 หรือ 214) ตรากวาง อย่างดีจากเยอรมัน บางบ้านสว่างด้วยตะเกียงอเมริกันอย่าง โคลแมน (รุ่น 237) และหลายๆบ้านเลือกที่จะสว่างสบายๆ กับตะเกียงสัญชาติจีนหลายยี่ห้อ ที่มีให้เลือกทั้งแบบที่เป็นเหล็กชุบโครเมี่ยม และแบบทองเหลืองชุบนิเกิ้ล
ตะเกียงดวงที่ผมได้มาเป็นตะเกียงเจ้าพายุยี่ห้อ Tingkwon อ่านว่า “ติงกวอน” เป็นตะเกียงจีนขนาด 350 แรงเทียน ที่หลายบ้านนิยมซื้อหามาใช้ ด้วยราคาที่ไม่แพงจนเกินไปนัก และใช้งานได้ดีไม่แพ้ตะเกียงจากละแวกยุโรปหรืออเมริกา ตะเกียงดวงนี้รับใช้คนในครอบครัวจนถึงวันที่ไฟฟ้า ได้นำพลังงานส่งผ่านมาให้หลอดแก้วกลมๆเล็กๆ [...]

เปโตรแม็กซ์..สีแดง 1936

พฤษภาคม 31, 2007

วิธีการจุดตะเกียงแบบพรีฮีตหัวฟู่

ผมได้ไปเจอเข้ากับ Catalog สินค้าตรามังกรคู่สัญชาติเยอรมัน ที่นักสะสมตะเกียงทุกท่านคุ้นเคยกันดี “เปโตรแม็กซ์” ต้นแบบพิมพ์เขียวของตะเกียงเจ้าพายุมาตรฐานทั่วโลก หลายร้อยตรา หลายร้อยสำนัก ล้วนใช้แบบโครงสร้างเดียวกันนี้ ในการผลิตสินค้าของตนออกมา

เนื้อความใน Catalog บอกว่ามีหัวสองสี คือนิกเกิ้ลกับแดง

ผมเคยได้เจอกับเปโตรแม็กซ์ขนาด 200 แรง โมเดล 827A แบบมีหัวพ่นพรีฮีต อยู่ครั้งหนึ่ง จานบนหัวครอบนอกเป็นสีแดง เหมือนที่เคยเห็นบนตะเกียงลูกครึ่งฮ่องกง-อเมริกันอย่าง โคล-แม็กซ์ (โคลแมน) ตามความเข้าใจเดิม ไม่น่าจะเป็นได้ คงมีการเอาจานแดง มาซ่อมแซมจานนิกเกิ้ลเก่า ที่อาจผุพังไปตามกาลเวลาก็เป็นได้

ตะเกียงแบบพรีฮีตถ้วยถ้วยอุ่นแอลกอฮอล์ โมเดล 900/ 821 / 826 และ 523

ตะเกียงแบบพรีฮีตถ้วยหัวฟู่พ่นไฟ โมเดล 827/ 828 / 829 และ 830 ถังใหญ่

จนไม่นานนี้ผมได้พบกับ Catalog สินค้าเมื่อปี 1936 เป็นงานพิมพ์แบบสองสี ดำ-แดง [...]

อาละดิน แสงสว่างพอดีๆในบ้าน..

พฤษภาคม 20, 2007

ตะเกียงอาละดิน ไม่ได้หมายถึงตะเกียงในตำนานนิทานยักษ์ผู้วิเศษแต่อย่างใด ตะเกียงอาละดิน (Aladdin Lamp) เป็นตะเกียงน้ำมันก๊าด จำพวกไม่ต้องอัดลม โดยมีหลักการน่าสนใจก็คือ ใช้ใส้น้ำมัน (Wick) กระจายความร้อนส่งไปที่ ไส้แสง (Mantle) ซึ่งมีลักษณะเดียวกัน กับไส้ตะเกียงเจ้าพายุนั่นเอง โดยมีโป๊ะทรงหลอดสูงยาว ทำหน้าที่ช่วยดึงเปลวไฟและความร้อนให้ขึ้นสูง เพื่อให้ไส้แสง ได้ปล่อยความสว่างออกมาให้ได้มากที่สุด นวัตกรรมนี้เริ่มมีตั้งแต่ราวๆปี 1909 ก็เกือบๆร้อยปีที่ผ่านมานั่นล่ะครับ
ผมได้อาละดิน โมเดล 21 ดวงนี้มาครอบครองในที่สุด โดยยังมีไส้น้ำมันเหลืออยู่พอให้ได้จุด ได้ใช้งานกันอีกพักใหญ่ๆ แถมด้วยไส้แสงใหม่ๆ และอุปกรณ์เสริมต่างๆครบครัน… หอบเอากลับมาบ้าน แล้วจุดติดได้เลยทันที.

แสงตะเกียงสว่างพอเหมาะกับบ้าน นวลตาและไม่ทำให้อุณหภูมิในห้องร้อนจนเกินไป เมื่อครอบด้วยโป๊ะครอบนอกสีเขียวสวยๆ ใบนั้น..
ไว้มีโอกาสวันหลังจะเอาข้อมูลต่างๆ เกี่ยวกับตะเกียงอาละดินมาเล่าให้ฟังอีกครับ
>> แสดงความคิดเห็นเพิ่มเติมที่นี่ !!… >>