เจ้าพายุรุ่นเล็ก 200 แรงเทียน

Petromax 827A/200 cp.

ตะเกียง 200 แรงเทียน หรือที่เราเห็นตัวหนังสือข้างหม้อตะเกียงว่า 200 cp. (cp=Candle Power) จัดเป็นตะเกียงที่มีขนาดกระทัดรัด แต่ให้แสงสว่างอย่างพอดิบพอดี ไม่สว่างแรงจ้าอย่างพวกตะเกียง 500 แรงเทียน ซึ่งน่าจะถูกใช้ในโอกาสที่แตกต่างกันออกไป ตะเกียงขนาดเล็กนี้จึงเหมาะกับการเป็นตะเกียงที่จุดในบ้าน หรือแม้แต่นำไปจุดใช้งานในวันออกแค๊มปิ้งได้อย่างสบายๆ เพราะในป่ายามค่ำคืนนั้นมืดสนิท จนต้องอาศัยแสงจันทร์ที่ส่องผ่านลงมา ดังนั้นแค่แสงสว่างนิดหน่อยก็เพีบงพอแล้ว ต่อการใช้ชีวิตนอกบ้านยามค่ำคืนหน้าผืนเต๊นท์ผ้าใบ
 
 
ผมได้ตะเกียงควงนี้มาจากตลาดนัดแห่งหนึ่งเมื่อหลายปีก่อน ด้วยสนนราคาเพียงแค่พันต้นๆ ขาดเพียงนมหนู และแป้นบิดชุดพ่นไฟ ซึ่งหายากเหลือเกิน เพราะชุดพ่นไฟแบบนี้มักพบได้ในตะเกียงเยอรมันรุ่นเก่าๆอย่างเช่น Aida 103 , Petromax รุ่นเก่า (โลโก้บนถังตีตรา GE) ที่ผลิตช่วงราวๆ 1936 – 40 ก่อนที่จะเปลี่ยนมาใช้ชุดพ่นไฟแบบก้านนกสับ

แป้นบิดหัวพ่นไฟรุ่นเก่า Anderson Type

 
 
ในยุคแรกๆ (ช่วงประมาณ 1936 เป็นต้นมา) Petromax ทำตะเกียงเจ้าพายุรุ่นที่เป็น Mass Product ออกวางขายอยู่ไม่กี่รุ่นนั่นคือ Model 821/200 cp. , 826/300 cp. [...]

การเดินทางของแสงฟ้าแลบ

ในที่สุด ผมก็มีตะเกียงแสงจันทร์เป็นของตัวเอง ถึงจะไม่ได้อยู่ในสภาพสวยคม สมบูรณ์แบบเหมือนอย่างที่ได้เห็นหลายๆลูกของพี่ๆน้องๆนักสะสมในบ้านเรา แต่ “แสงฟ้าแลบ” ดวงนี้ก็ให้แสงสว่างครบสองร้อยแรง และกลับมาทำหน้าที่ส่องสว่างได้อีกครั้งอย่างสมเกียรติ

ผมได้ตะเกียงลูกนี้มาจากเพื่อนบ้านเมื่อหลายเดือนก่อนในสภาพผุๆพังๆ ซึ่งถูกปฏิเสธที่จะเอาไปบูรณะต่อ ก่อนจะส่งมอบมาให้ผม ด้วยเห็นว่ามันอาจมีคุณค่ากับผมมากกว่าการเป็นเศษโลหะผุๆในห้องเก็บของ ตะเกียงลูกนี้เดินทางไกลมาจากตำบลแห่งหนึ่งทางภาคเหนือ ก่อนจะส่งถึงมือผมในสภาพก้อนเหล็กสีดำ สนิมเขรอะห้อยแขวนอยู่ที่ประตูหน้าบ้านในเช้าวันหนึ่ง ผมตื่นเต้นพอสมควร ที่รู้ว่ามันคือ ตะเกียงแสงจันทร์ ขนาด 250 แรงเทียน แต่ปัญหาอยู่ที่ว่า ผมไม่มีความรู้กับตะเกียงชนิดนี้เอาเสียเลย ไม่รู้จักชิ้นส่วน แกะไม่ถูก ซ่อมไม่เป็น และมืดแปดด้าน

คุณมดเอ็กซ์ นักสะสมตะเกียงมากประสบการณ์จากนครนายก เป็นผู้รับอาสาบูรณะตะเกียงแสงจันทร์ลูกนี้ให้ พร้อมจัดหาอะไหล่บางตัวที่ยังขาด หรือผุพังไปตามวันเวลา ก่อนจะส่งมอบคืนให้ผมในสภาพที่ถูกทำความสะอาด พร้อมทำสีมาอย่างดี ก่อนที่จะทดลองจุดให้ดูเพื่อตรวจเช็คสภาพกัน และทันทีที่ผมได้เห็นแสงของมัน ก็ทำให้ผมเข้าใจได้ไม่ยากเลยว่า ทำไมนักสะสมหลายท่านจึงต้องการจะครอบครองตะเกียงประเภทนี้ไว้ในคอลเล็คชั่นกันนักหนา

ตะเกียงแสงจันทร์ดวงนี้ มีชื่อเรียกตามตัวหนังสือบนแฉ่งกระจายแสงว่า “ตะเกียงแสงฟ้าแลบ” ผลิตที่ประเทศ Germany ราวๆช่วงทศวรรษที่ 30-40’s ภายใต้ยี่ห้อ Petromax model. 834 ขนาด 250cp ถังน้ำมันเป็นเหล็ก เคลือบด้วยอีนาเมลสีดำ เป็นตะเกียงอัดลมประเภทที่อาศัยแรงดันน้ำมันจากถัง พ่นลงมายังห้องเผาไหม้ด้านล่าง [...]

โต๊ะทำงานที่ไม่อยากลุกไปไหน…

โต๊ะทำงานของผม กับตะเกียงน้อย (ซ้ายมาขวา : Petromax 827A , Optimus 200, Petromax 821 และ Col-Max 333

ฝนตกๆหยุดๆมาหลายวัน มีเหตุทำให้ต้องงดจุดตะเกียงตอนเย็นๆค่ำๆ นอกชายคาบ้าน ด้วยความที่กลัวตะเกียงจะเปียกจะชื้นไปต่างๆนานา แต่ด้วยอากาศชื้นๆแบบนี้ หากไม่ได้เก็บตะเกียงไว้ในตู้พร้อมถุง Silica Gel กันชื้น มักจะได้เห็นผิวนิเกิ้ลของตะเกียงมีอันต้องหมองลงไป ไม่เงาวาวอย่างที่เคยเป็น จนหลายคนอดไม่ได้ที่จะต้องเอาออกมาเช็ด,ถู และขัดไปตามเรื่องตามราว บนโต๊ะทำงานที่อยากนั่งทั้งวันโดยไม่ต้องลุกไปไหน???

Wenol หลอดสีแดงๆ เป็นยาขัดผิวโลหะที่ดี ขัดเงาได้ดีแต่อย่าขัดบ่อยเกินไป เพราะมันจะกัดผิวจนอาจเสียความเงาวาวของนิกเกิ้ลได้

เรื่องควรระมัดระวังอย่างนึงก็คือ ตะเกียงที่เคยจุดบ่อยๆ แล้วบังเอิญไม่ได้ถูกจุดนานๆ มักจะเกิดครบตะกรันอันเป็นผลมาจากคราบเขม่า , ตะกอนจากน้ำมัน เศษผงต่างๆ ที่ขึ้นมาอุดตันบริเวณนมหนู รวมไปถึงคราบเหนียวๆของน้ำมัน ที่บางทีอาจทำให้ยึดเข็มกับรูนมหนูไว้จนแน่น โดยเฉพาะตะเกียงรุ่นเล็กอย่าง 200 แรงลงมา เนื่องจากรูและเข็มแยงนมหนู มีขนาดเล็กมาก แล้วหากเราหมุนแป้นเข็มเร็วเกินไป อาจทำให้เข็มหลุดจากก้าน ติดคารูนมหนูอยู่อย่างนั้น เป็นอันให้เสียเข็ม 200 แรงที่หาได้ไม่ง่ายนักไปอีก 1 อันไปอย่างน่าเสียดาย
[...]